R&D ??? ???? ??????? ?? ????-????: ???? ?? ???? ????? ?? ????????
???? ?? ???? ???? ?????? ?? ??????? ????? ?? ??? ?? ?? ????? ?????????? ??????? ?? ??? ?? ?????? ??? ???? ??? ?? ???? ??????????? ?? ???? ?? ??? R&D ????? ?????? ?? ???? 0.5?0.7% ?? ????? ??? ???? ??, ???? ?????? ?????????????? 3.5?4.5% ?? ????? ???? ???? ??? ? ????? ???? ????? ???? ??, ????? ???????? ?? 125?150% ?? ?? ????-???????, ????? ??? ???? ?? ?????? ???? ?? ????????????? ???? ???? ??????? ???? ????? ?? ???? ???? ????????? ??? ??? ????? ?100 ????? R&D ??? ????? ?? ?? ??? ?????? ?????? ?? ?????? ?250??300 ????? ?? ?? ???? ???
???? ?? ?? ??? ???? ????: ???? ?????, ????? ??????, ?? ???? ????? ?? ?????? ?? ???? ??? ??? ??????? ???? ?? ?????-????????????, ????????-?????????/?????????, ????? ??????? ?? ??????-?????? R&D ?? ?????? ?????????? ???? ?????, ??????? ??? ??????? ?????? ???????, ?????? ????????? ?? ?????? ???? ?? ???? ????? ???? ?? ???? ??? ?
?????-???????????? ?? ?????? ?????? ???????????????? (DPI)
???? ?? ?????? ?????? ???????????????? ?? G20 ???? ?? ???????? ?? ??????? ????? ??, ????? ?????, ?????? ?? ????-??????? ?? ?????? ?? ??????? ????-??????? ?? ??????? ???? ??????? ??? ?? ? G20 ????? ?????? ?? ????? ??????? ????? ?? ?? DPI ?????? ????????, ??????? ??????? ?? ????-???????? ?? ???? ?? ???? ?? ?? ??? ??????? ?????? ?? ?????? ?? ?????? ?????? ?? ?
???????? ?? ?????????-?????????
????????? ??????? ?? ?????? ?????? ?? ???????? ?? ??? ?????-?????? ?????????/????? ?? ????? ???????? ?? ????? ??????? ?????? ??, ???? ????? 3 ?????? ??? 100?150 ???????? ?????? ?????? ??????? ?? ????????? ???????? ?? ????? ???? ?? ????? ?? ?? ?????? ? ??????? ???????????? ?? ?????? ????? ? ????? R&D ?? ?????? ?????? ????? ?? ??? ??? ??, ?? ????? ???????? ?? ?????-?????? ????????? ?????????? ??? ?????? ?? ??? ???? ?? ???? ?? ?
????? ?? ?????: ?? ???????? ?? ??????
?????? ?? ???????? ??????-???? ???? ???-??? ??????? ??????????????, ?????, AI, ???????????? ?? ????? ??????? ???? ???????-??? ????? ?? ?????? ?? ?50,000 ?? ????? ?100 ????? ?? ???? ?? ????????? ?? ???? ??; ????? ?? ?????? ????? ?? ?? ????? ??? ?? ????? ??? ??????? ??????? ?????? ?????? ???; ???? ?? ??? ???????/????? ?????? ??? ??????? ?? ???? ??????? ???
??? ????? ?????? ???????? ???????? 2038 ?? ???? ????, ?? ?? ?????? ????? ??: ?? ?? ????? ???? ????? ???? ????? ????? ??? ??????? ???-??????, ???? ????????-?????? ???? ?????? ????, ???? ?????? ?? ???? ????????????? ?? ???? ?????? ?? ??????????? ?????? ?????? ??? ???, ?? ????? ????-?????? ???? ????? ??????? ??? ?? ???? ??????? ?? ????-????, ???? ?????????? ?? ???? ????????? ???? ???-??????, ????-??????, ??????????????, ?? ???????-????? ?????????/????????? ??? ???? ???? ????? ???? ????? ????? ?????? ?? ???? ????? ?? ?????????? ??? ???? ??????
?????? ?? ?????? R&D: ???-???-?-?????? ?? ??
???? ?????? ?????????????? ??????? (API) ??? ??????? ???? ?? ?? ??????? ???? ?? ????? ?? ???? ?????? ??? ??????? ???? ??? ?? ??? ????? ?? ??? ????????, ????, ?????, ??????, ?????? ?????????, ????????, ?????, ??? ????, ?????????? ???? ????????? ??? ????-??? R&D ?? ?????? ???? ????????-???, ????????????, ???-?????? ?? ??????-?????? ??? ??????? ??? ?? ?? ???? ??? IP ??????, ???????? ?????? ?????????, ????????? ?????-????? ?? ???????-??????-??????? ?????? ?? ???? ????????? ?? ? ??????? ?? ???? ?? ? ??????? ?? ???? ???
AI-IT ?? ??????????? R&D: ??????? ??, ???? ?????
AI, ??????????? ??-??????????, ?????????, ???????? ????????? ?? ?????-??? ??? ???? ?? ??? ???? ??????? ?? IIT ??????? ?? ?????? ???-??? ???????? ?? ??? ??? ???? ??????? ????? ????, IP ?????, ???? ????????? ?? ???????? ????? ????? ??? ????-?????? ???, ???????? ?? ?????-??? ??, ?? ??-?????????? ?? ???? ????, ?? ???? ????? ????? ??????? ??????? ???, ????? ?? ???? ?? ????? ???? ??; ????? ?? ??????????? ???? ?? ?????
???? ???? ????: ?? ????? ?????????? ?????
????-??????? ?? ??? ??????: ???? R&D ???? ?? 150?200% ????-???????; ??????????/TRL-?????? ???????? ?? ????? ??? ????; ?????? ???????/????????????/?????? ??????? ??? ?? 100% ?? ????????????? (?????? ?? ???)?
?????? ????????: ?5??50 ????? ?? ??????-?????? ?????, ??????? ???-???/??????-???/????-??? ?? ???, ???? ???? ????? ?? ??? ????? ????? ???? ????
???? ?????????: ?????? ?? ????? R&D ?? ?????-??????/????????-???????/????????? NOC ?? ??? 30?90 ??? ?? ????-???????, ?????-????? ??????????
????-?????????????: iDEX ???? ?????? ?? ???????; ???????-??-?????????? ????????? ???? ??? ?????????? ?? ????? ?? ????? ?????; MSME/????????? ?? ?????
IP ??????????????: ????????? ???/PSU IP ?? ??????????? ???? ???????-???? ???????; ??????? ?????? ???? ?? ??????? ?????? ????/??????? ????
R&D ????? ?? ????? ???????: SMEs ?? ????????????/?????-??? ????? ???? ?????; 10 ???? ?? ??? R&D ?????-??????? ?? ??????? ???? ?????? ?? ??????? ?? ?????????? ????? ???
?????? ???????? ?? Capex ??????: ??? ?????/?????-???/?????-??? ?? 1?2 ???? ??? ?????? ????????; ?????-??? ???-??? ?? ??? ??????? ???????
?????-??? ?????: ????????? ??-??????/???-??? ?????????; ?????-?????? ???? ?????????; ???????-????? ???-????? ?? ??? ???????
??????-????: ???-????? ???? (?????, ????????, ??????????, ?????? ?????????) ?? ??? ??????-??????, ???? ?????-???????????, ?? ?????? ?????? ??????? ?? ????????????
?????? ?? ???????????: ??????????????-??-?????????? ???????, ???-?????? ???-??? ???????, ?? ?????????????-?????? ??????? ????? ????? ???????? ?? ???? ?? ?????-????????? ?????? ???
????-?????: ???? ?? ??????????? ?? ????? ??
R&D ????? ?? ???? ???? ????? ????-??????? ??? 10-?????? ?????? ??????, ??-???? ??? ?????? ?? ????, ????????/???????? ????? ?? ??????????, ?? ????/????????/??????? ?????? ?? ??????????? ?? ???? ????? ????? ????
????????? ??????? ?? ???????-???????? ?????? ??? ?? ???? ??? ???? ??????????? ???? ?????? ?????? ????? ???? ?????, ????? ??????? ?? ?????????? ??????????? ?????, ?????? ???????, ?? ??????-?????? ?????????
????????: ??????? ?? ????? ?? ???? ?? ?????
???? ?? ????????? ?? ???? ????????-????????? ??? ?? ?????? ?? ?? ??????? ???????? ??? ???? ??? ?????? ????? ??????, ????? ?? ?????????? ?????? ????? ?? ????? ?? ???? ???????? ?? ????? ?? ?????? ?????: ???? ??????? ?? ????? ??????????, ???? ???????? ?? ????? ????????? ???????? ??? ??? ?? ?? ???? ????-???????????? ?? ?????-???????????? ?? ?? ???????? ??? ?????????? ?? ?? ???????? ??? ?? ?? ????????? ????? ???? ???? ?????? ?? ??????
???????,
???????? ????? ???? ????
?????????, ????????? ????? ??? ?????? ??? ?????????
????? ?????????, ????? ????? ???????? ???????
?????, ????????
suneelduttgoyal@gmail.com



















